بازدید: 358
کاربرد ازن در گیاهان دارویی
 

 

مواد گیاهی به سبب محیطی که در آن رشد میکنند قابلیت پذیرش سطح بالایی از آلودگی میکروبی را دارند. علاوه بر این عملیات رایجی مثل برداشت، جابه جایی، انبارداري و فراوري آنها ممکن است باعث وارد شدن آلودگی میکروبی و رشد این آلودگی ها شود و در نتیجه بصورت مستقیم سلامتی مصرف کننده را به خطر اندازد. هم چنین اضافه شدن این موادي که دچار آلودگی میکروبی شدند به مواد غذایی باعث فساد آنها میشوند. بنابراین ارزیابی کیفیت بهداشتی گیاهان دارویی همانند سایر محصولات کشاورزي به منظور تلاش در راستاي سلامت مصرف کننده و بهبود میزان اثر بخشی آنها در درمان بیماریها و استاندارد نمودن آنها از اهمیت زیادي برخوردار است.
پیش از این محققان مختلفی با بررسی بار میکروبی گیاهان دارویی وادویه اي گزارشاتی از وجود آلودگی هاي مختلف و وجود باکتریهاي بیماریزا از جمله: اشرشیاکلی، کلستریدیوم پرفژنز، کپک ها ، مخمرها و.. ارائه نموده اند.
ازن گازی است تقریبا بی رنگ با بویی خاص شبیه بوی هوای تازه ای که پس از رعد وبرق استشمام می شود و یا بویی که در کنار تخلیه الکتریکی در هوای آزاد به مشام می رسد. در دمای معمولی به صورت گاز است. مولکول ازن پایدار نبوده و در نتیجه نمی توان آن را انبار و یا حمل کرد. این امر باعث می شود که تولید ازن همواره در محل با استفاده از ژنراتور ازن انجام گیرد، بنابراین مراحل حمل و انبار مواد شیمیایی و خطرات ناشی از آن در این روش ضد عفونی حذف می شود. ازن میکروارگانیسم های مختلف نظیر انواع باکتری ها، ویروس ها، قارچ ها، مخمرها، اسپورها و هاگ های منتشر شونده از طریق آب و هوا را از بین می برد و به نحو مطلوب و بسیار مؤثری انواع آلودگی های میکروبی را کاهش می دهد.
در تحقیقاتی اثر ضدعفونی کننده هایی مانند اشعه گاما، متیل بروماید، اتیلن اکسید با گاز ازن مقایسه شده است، استفاده از اتیلن اکسید و متیل بروماید به دلیل آزاد کردن ترکیبات سمی پایدار و اثرات مخرب که براي محیط زیست و کارگرانی که عملیات ضدعفونی را انجام میدهند و هم چنین تغییر
خواص ارگانولپتیک گیاهان دارویی محدود و حتی در کشورهاي اروپایی ممنوع شده است. از طرف دیگر تیمار حرارتی باعث تغییر رنگ و تغییر مواد موثره گیاهان دارویی میشود و اشعه گاما نیز تاثیرات سوئی بر روی اسانس ها دارد، بنابراین انتخاب روش مناسب براي ضدعفونی گیاهان دارویی بسیار مهم میباشد.
غلظتppm 3/0 گاز ازن و زمان 30 دقیقه قرار گیري نمونه هاي گیاهی در برابر گاز ازن تاثیر بیشتري بر کاهش بار میکروبی نسبت به سایر تیمارها داشتند. هم چنین ازن دهی بجز در مرزه که سبب افزایش میزان اسانس شد تاثیر معنی داري بر میزان اسانس سایر گیاهان دارویی نداشت. بطور کلی تیمار نمونه هاي گیاهان دارویی با گاز ازن تاثیر بیشتري بر کاهش بار میکروبی گذاشت. نتایج بررسی انجام شده و تحقیقات سایر محققان منعکس کننده این مطلب است که استفاده از گاز ازن به عنوان یک روش ضدعفونی کننده جهت سالم سازي گیاهان دارویی نسبت به سایر روش ها ارجحیت دارد.
مزایای ازن نسبت به سایر ضدعفونی کننده ها:
·       قدرت میکروب کشی و ضدعفونی کنندگی بالا نسبت به سایر مواد شیمیایی و روش ها
·       سرعت بسیار بالای انجام فرایند
·       عدم وجود پسماند بدلیل ناپایدار بودن
·       افزایش ماندگاری محصولات